Jan van Hooff

Professor Jan A.R.A.M.van Hooff (Arnhem, 1936) groeide op in Burgers’ Zoo, een ‘familieambitie’, opgericht door zijn grootvader. Van Hooff studeerde biologie in Utrecht en specialiseerde zich in ethologie, de studie naar het gedrag van dieren, onder leiding van Nobelprijswinnaar Nico Tinbergen in Oxford. Van Hooff werd bekend door zijn baanbrekende studies over de functie en evolutie van gezichtsuitdrukkingen bij primaten. Hij bleef betrokken bij Burgers’ Zoo als wetenschappelijk adviseur en als toezichthouder op wetenschappelijk onderzoek.

Van 1980 tot aan zijn pensionering in 2001 was hij hoogleraar in de Ethologie en Socio-ecologie aan de universiteit van Utrecht. Hier leidde hij onderzoek naar sociale processen in dierengemeenschappen, zoals de regulering en oplossing van conflicten in sociale groepen. Zijn afdeling onderzocht diersoorten als sociale insecten en, in het bijzonder, primaten. Deze laatste groep werd onderzocht in gevangenschap, zoals in de wereldberoemde chimpanseekolonie in Burgers’ Zoo en in de natuur zelf. Zijn afdeling richtte het Ketambe Research Station op in het Gunung Leuser Reservaat in noordwest Sumatra, dat langetermijn socio-ecologisch onderzoek doet naar langoeren, makaken en met name de orang-oetan.

Dit confronteerde hem met de sombere vooruitzichten voor onze meest naaste familie in het dierenrijk, de mensapen. Hun aantal neemt overal af door de vernietiging van hun woongebied en door de jacht. Er is een urgente noodzaak om de ecosystemen waarvan hun bestaan afhangt te bewaken.

Jan van Hooff is bestuurslid van diverse organisaties en stichtingen die zich bezighouden met wetenschappelijk onderzoek en natuurbehoud. Een kleine greep: hij was president van de Koninklijke Nederlandse Dierkundige Vereniging, founding president van de Nederlandse ereniging voor Gedragsbiologie, secretaris-generaal van de International Primatological Society, founding member en president van de Jane Goodall Institute Nederland, honorair lid van de Associazione Primatologica Italiana.

Van Hooff was gast-hoogleraar aan de Universiteit van Zürich en de École Nationale Supérieure in Parijs. Hij is honorair hoogleraar aan de Universitas Nasional in Jakarta. Als emeritus hoogleraar geeft hij zijn fascinatie voor zijn wetenschap door aan een breder publiek via lezingen en het geven van cursussen aan diverse universiteiten en instellingen. Van Hooff is lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en Officier in de orde van Oranje- Nassau.

Jan van Hooff is een graag geziene gast bij RTL Late Night en radio- en TV-colleges van de NTR en bij de Universiteit van Nederland van Alexander Klöpping.